Azərbaycanın Müstəqilliyinin Bərpası Günü hər il oktyabrın 18-də qeyd olunur. Bu tarix xüsusi tarixi əhəmiyyətə malikdir, çünki ölkənin onilliklər ərzində Sovet İttifaqının tərkibində olmasından sonra dövlət müstəqilliyinin bərpası ilə bağlıdır.
Azərbaycanın müstəqillik tarixi 1918-ci il mayın 28-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin elan edilməsi ilə başlayır. O, müsəlman Şərqində ilk demokratik respublika olmuş və 1920-ci ilin aprelinə qədər mövcud olmuşdur. Həmin vaxt Azərbaycan Sovet Rusiyasının tərkibinə daxil edilmişdir. Sonrakı onilliklər ərzində ölkə SSRİ-nin müttəfiq respublikalarından biri olaraq qalmışdır.
1980-ci illərin sonlarında və 1990-cı illərin əvvəllərində Sovet İttifaqında baş verən siyasi və ictimai dəyişikliklər Azərbaycanda milli hərəkatın güclənməsinə şərait yaratdı. Sovet sistemində böhranın dərinləşməsi və SSRİ-nin dağılması fonunda suverenlik və müstəqil dövlət kimi inkişaf etmək istəyi daha da gücləndi.
1991-ci il oktyabrın 18-də Azərbaycan Respublikasının Ali Soveti «Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyi haqqında» Konstitusiya Aktını qəbul etdi. Bu sənəd dövlət müstəqilliyinin bərpasını təsbit etdi və Azərbaycan xalqının öz siyasi, iqtisadi və mədəni gələcəyini müstəqil şəkildə müəyyən etmək hüququnu təsdiqlədi. 1991-ci il dekabrın 29-da müstəqillik ümumxalq referendumunda təsdiq edildi.
Müstəqilliyin bərpası Azərbaycanın tarixində yeni mərhələnin başlanğıcını qoydu. Ölkə öz dövlət institutlarını formalaşdırmağa, müstəqil daxili və xarici siyasət həyata keçirməyə, beynəlxalq əlaqələri inkişaf etdirməyə və beynəlxalq təşkilatların fəaliyyətində iştirak etməyə başladı. Eyni zamanda, Azərbaycan müstəqil inkişaf yoluna keçidlə bağlı mürəkkəb siyasi, iqtisadi və sosial vəzifələri həll etməli idi.
2021-ci ildə bayramın rəsmi adı Müstəqilliyin Bərpası Günü kimi təsbit edildi. Bununla yanaşı, mayın 28-də 1918-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin elan edilməsinə həsr olunmuş başqa bir dövlət bayramı - Müstəqillik Günü qeyd olunur. Beləliklə, bu iki tarix Azərbaycan dövlətçiliyi tarixinin fərqli, lakin bir-biri ilə əlaqəli mərhələlərini əks etdirir.
Müstəqilliyin Bərpası Günü yalnız 1991-ci il oktyabrın 18-də baş vermiş hadisələri xatırladan tarix deyil, həm də Azərbaycanın suverenliyinin, milli öz müqəddəratını təyin etmək hüququnun və tarixi varisliyinin rəmzidir. Bu gün müstəqilliyin dövlətin inkişafının əsası və cəmiyyətin öz gələcəyi qarşısında məsuliyyətinin mühüm şərti olduğunu vurğulayır.
Azərbaycan torpaqlarının işğaldan azad edilməsi Azərbaycanın tarixi Qələbəsi, Azərbaycan xalqının çoxillik arzusunun gerçəkləşməsi, milli birliyin, igidliyin və sarsılmaz iradənin təntənəsi oldu. Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycan Ordusu 2020-ci ildə baş vermiş 44 günlük Vətən müharibəsi zamanı misilsiz qəhrəmanlıq nümayiş etdirərək öz torpaqlarını azad etdi və tarixi ədaləti bərpa etdi.
Bu Qələbə Azərbaycan hərbçilərinin igidliyi və fədakarlığı, eləcə də Vətənin azadlığı, ölkənin ərazi bütövlüyü və gələcək nəsillərin gələcəyi uğrunda canlarından keçmiş şəhidlərin həyatı bahasına əldə edildi.
2023-cü ilin sentyabrında Azərbaycan Qarabağ regionu üzərində tam suverenliyini bərpa edərək dövlətin ərazi bütövlüyü uğrunda mübarizənin ən mühüm mərhələsini başa çatdırdı. Şəhidlərin xatirəsi, Qələbə qüruru və Vətənə sədaqət Azərbaycan xalqının milli tarixinin və mənəvi irsinin ayrılmaz hissəsi olaraq əbədi yaşayacaqdır.
День восстановления независимости Азербайджана
День восстановления независимости Азербайджана отмечается ежегодно 18 октября. Эта дата имеет особое историческое значение, поскольку связана с восстановлением государственной независимости страны после десятилетий нахождения в составе Советского Союза.
История независимости Азербайджана началась 28 мая 1918 года, когда была провозглашена Азербайджанская Демократическая Республика. Она стала первой демократической республикой на мусульманском Востоке и просуществовала до апреля 1920 года, когда Азербайджан был включен в состав Советской России. В последующие десятилетия страна оставалась одной из союзных республик СССР.
В конце 1980-х и начале 1990-х годов политические и общественные изменения в Советском Союзе способствовали росту национального движения в Азербайджане. Стремление к суверенитету и самостоятельному государственному развитию усилилось на фоне углублявшегося кризиса советской системы и распада СССР.
18 октября 1991 года Верховный Совет Азербайджанской Республики принял Конституционный акт «О государственной независимости Азербайджанской Республики». Этот документ закрепил восстановление независимости государства и подтвердил право азербайджанского народа самостоятельно определять свое политическое, экономическое и культурное будущее. 29 декабря 1991 года независимость была подтверждена на всенародном референдуме.
Восстановление независимости открыло новый этап в истории Азербайджана. Страна начала формировать собственные государственные институты, проводить самостоятельную внутреннюю и внешнюю политику, развивать международные отношения и участвовать в деятельности международных организаций. Одновременно Азербайджану предстояло решать сложные политические, экономические и социальные задачи, связанные с переходом к самостоятельному развитию.
В 2021 году официальное название праздника было закреплено как День восстановления независимости. При этом 28 мая отмечается другой государственный праздник – День независимости, посвященный провозглашению Азербайджанской Демократической Республики в 1918 году. Таким образом, две даты отражают разные, но взаимосвязанные этапы истории азербайджанской государственности.
День восстановления независимости – это не только напоминание о событиях 18 октября 1991 года, но и символ суверенитета, национального самоопределения и исторической преемственности Азербайджана. Он подчеркивает значение независимости как основы развития государства и ответственности общества за его будущее.
Освобождение азербайджанских земель от оккупации стало исторической Победой Азербайджана, воплощением многолетней мечты азербайджанского народа и торжеством национального единства, мужества и несгибаемой воли. Под руководством Верховного главнокомандующего Ильхама Алиева Азербайджанская армия в ходе 44-дневной Отечественной войны 2020 года продемонстрировала беспримерный героизм, освободив свои земли и восстановив историческую справедливость.
Эта Победа была достигнута благодаря отваге и самоотверженности азербайджанских военнослужащих, а также ценой жизни шехидов, которые пожертвовали собой ради свободы Родины, территориальной целостности страны и будущего следующих поколений.
В сентябре 2023 года Азербайджан восстановил полный суверенитет над Карабахским регионом, завершив важнейший этап борьбы за территориальную целостность государства. Память о шехидах, гордость за Победу и преданность Родине навсегда останутся неотъемлемой частью национальной истории и духовного наследия азербайджанского народа.
Azerbaijan’s Restoration of Independence Day
Azerbaijan’s Restoration of Independence Day is celebrated annually on 18 October. This date holds special historical significance, as it marks the restoration of the country’s state independence after decades as part of the Soviet Union.
The history of Azerbaijan’s independence began on 28 May 1918, when the Azerbaijan Democratic Republic was proclaimed. It became the first democratic republic in the Muslim East and existed until April 1920, when Azerbaijan was incorporated into Soviet Russia. In the following decades, the country remained one of the constituent republics of the USSR.
In the late 1980s and early 1990s, political and social changes in the Soviet Union contributed to the growth of the national movement in Azerbaijan. The desire for sovereignty and independent state development intensified amid the deepening crisis of the Soviet system and the dissolution of the USSR.
On 18 October 1991, the Supreme Council of the Republic of Azerbaijan adopted the Constitutional Act on the State Independence of the Republic of Azerbaijan. This document established the restoration of the country’s independence and affirmed the Azerbaijani people’s right to determine their own political, economic, and cultural future. On 29 December 1991, independence was confirmed by a nationwide referendum.
The restoration of independence marked the beginning of a new chapter in Azerbaijan’s history. The country began establishing its own state institutions, pursuing an independent domestic and foreign policy, developing international relations, and participating in the work of international organizations. At the same time, Azerbaijan faced complex political, economic, and social challenges associated with the transition to independent development.
In 2021, the official name of the holiday was established as Restoration of Independence Day. 28 May is celebrated as a separate state holiday, Independence Day, commemorating the proclamation of the Azerbaijan Democratic Republic in 1918. Thus, the two dates represent distinct but interconnected stages in the history of Azerbaijani statehood.
Restoration of Independence Day is not merely a reminder of the events of 18 October 1991, but also a symbol of Azerbaijan’s sovereignty, national self-determination, and historical continuity. It highlights the importance of independence as the foundation of the country’s development and underscores society’s responsibility for its future.
The liberation of Azerbaijani lands from occupation became a historic Victory for Azerbaijan, the fulfillment of the Azerbaijani people’s long-standing dream, and a triumph of national unity, courage, and unwavering determination. Under the leadership of Supreme Commander-in-Chief Ilham Aliyev, the Azerbaijani Army demonstrated unparalleled heroism during the 44-day Patriotic War of 2020, liberating its lands and restoring historical justice.
This Victory was achieved through the bravery and self-sacrifice of Azerbaijani servicemen, as well as at the cost of the lives of the martyrs who gave their lives for the freedom of the Motherland, the country’s territorial integrity, and the future of generations to come.
In September 2023, Azerbaijan restored its full sovereignty over the Garabagh region, bringing to a close a crucial stage in the struggle for the country’s territorial integrity. The memory of the martyrs, pride in the Victory, and devotion to the Motherland will forever remain an integral part of the national history and spiritual heritage of the Azerbaijani people.